Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi'de Rektör Prof. Dr. Hasan Uslu başkanlığında son zamanda ABD Başkanının da gündeme getirdiği "Kritik Madenler" toplantısı yapıldı.
Üniversitede görevli akademisyenlerin katılımı ile yapılan toplantıyı Rektör Prof. Dr. Hasan Uslu sosyal medya hesabından şöyle paşlaştı.
"Bölgemizdeki kritik madenler üzerine üniversitemizde gerçekleştirilecek bilimsel etkinliklerin planlanması ve koordinasyonu kapsamında bir toplantı gerçekleştirdik. Alınan kararların üniversitemiz ve bölgemiz adına hayırlı olmasını temenni ediyorum."
2025 yılında göreve başlayan Donald Trump yönetimi, Çin'e olan bağımlılığı azaltmak amacıyla Kritik Madenler Stratejisi (2025-2026) devreye sokmuştu.
Kritik madenler, modern sanayi, yüksek teknoloji ve yeşil enerji dönüşümü (elektrikli araçlar, rüzgar türbinleri) için vazgeçilmez olan, arz riski yüksek nadir elementlerdir. Lityum, kobalt, nikel, grafit ve nadir toprak elementleri (NTE) en önemlileridir. Bu madenler, jeopolitik rekabet ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından ülkeler için stratejik güvenlik unsuru taşır.
Türkiye'nin Kritik ve Stratejik Madenleri (37 Maden):
Türkiye'de yapılan çalışmalar kapsamında kritik madenler sınıflandırılmıştır:
- Potansiyel Kritik Madenler: Berilyum, florit, krom, bor, platin, manyezit, feldspat, kaolen, trona, bentonit.
- Yüksek Öneme Sahip Kritik Madenler: Lityum, gümüş, titanyum, demir, manganez, çinko, bakır, alüminyum.
- Önemli Kritik Madenler:
Nikel, nadir toprak elementleri (NTE), kömür, paladyum, kobalt, bizmut, arsenik, molibden, galyum, kurşun, kadmiyum, indiyum, germanyum, niyobyum, kalay, cıva, antimuan, barit, grafit.
Kritik Madenlerin Önemi:
- Enerji Dönüşümü: Elektrikli araç bataryaları (lityum, kobalt, nikel) ve yenilenebilir enerji sistemleri için gereklidir.
- Yüksek Teknoloji: Elektronik, savunma sanayii ve havacılıkta kullanılır.
-
Kritik madenler, ekonomik büyüme ve teknolojik bağımsızlık için "yeni çağın stratejik silahı" olarak görülmektedir.
- Tedarik Riski: Coğrafi olarak belirli ülkelerde (örn. Çin, Kongo) yoğunlaşmaları nedeniyle tedarik kesintisi riski taşırlar.
- Stratejik Yaklaşım: Türkiye, 2025 yılında yayınlanan raporlar ile bu madenlerin arz güvenliğini sağlamak için strateji belgesi oluşturmaktadır.
